AML/CFT Policy
Suç Gelirlerinin Aklanması (AML) ve Terörün Finansmanı ile Mücadele (CFT) Politikası
1. GİRİŞ
Whitebit Kripto Varlık Alım Satım Platformu Anonim Şirketi’nin (bundan sonra WhiteBIT TR veya Şirket olarak anılacaktır) Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı tarafından 04.05.2021 tarihinde yayımlanan "Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılar Rehberi" ile beraber kripto varlık hizmet sağlayıcı olarak faaliyet göstermesi sebebiyle MASAK yükümlüleri arasına girmiştir. Bu kapsamda Şirket aracılığıyla gerçekleşecek tüm kripto varlık alım ve satım işlemlerine ilişkin faaliyetler kapsamında şirket "müşterinin tanınması, şüpheli işlem bildirimi, bilgi ve belge verme, devamlı bilgi verme ve muhafaza ve ibraz" konularında MASAK nezdinde yükümlüdür.
2. AMAÇ
Bu politika, Şirket tarafından kripto varlık hizmet sağlanmasına istinaden kara para aklanmasını önlemeye yönelik kuralları içermektedir. Politikadaki hükümler Şirket kurallarına ilave olup; Türk mevzuatı kapsamında istenen hususları da kapsamaktadır.
Bu doküman, suç gelirlerinin aklanması ve terörün finansmanı ile ilgili olarak,
Şirket politika ve uygulamaları ile kontrol, izleme, risk yönetimi ve eğitim faaliyetlerinin, yasa ve yasa tarafından yetkilendirilen kurumlarca yapılan düzenlemelere uyumunu sağlamayı,
Şirketin suç gelirlerinin aklanması ve terörizmin finansmanına yönelik risklere karşı korunmasını içeren, şirketin kullanılmasının engellenmesi için iç uygulama, izleme, iletişim ve raporlamayı ve ilgili bilgi sistemleri altyapısını içeren gerekli uyum riski ve yasal risk yönetim sistemlerinin oluşturulması, tespit edilen şüpheli işlemlerin Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkındaki Kanun uyarınca MASAK'a bildirilmesini,
Bu politikada yer alan, Müşteri Kabulü, Müşterinin Tanınmasına İlişkin Esaslar prensiplerine uyum sağlanmasını,
Aklamaya konu olabilecek riskli işlemlerin ve hizmetlerin tanımlanmasını, risklerin bertaraf edilmesine yönelik olarak müşterilerin, işlemlerin ve hizmetlerin risk temelli bir yaklaşımla değerlendirilmesini,
Şirket çalışanlarının yasal yükümlülüklere uyum konusunda farkındalıklarını sağlamayı,
Şirket faaliyetlerinin sürdürmesinde, şirket itibarının ve müşteri kalitesinin korunmasını,
Suç Gelirlerinin Aklanması ve Terörün Finansmanı ile Mücadeleye ilişkin yasal düzenlemelere şirketin uyum sağlamasını,
Suç gelirlerine ve terörün finansmanına konu olabilecek risklerin tanımlanması, araştırılması ve gerekli bilgi akışının sağlanmasına ilişkin esasların ortaya konulmasını, amaçlamaktadır.
3. KAPSAM
Bu Politikası, Şirketin tüm birimleri ve çalışanlarını kapsamaktadır.
4. YÜRÜRLÜKTEKİ MEVZUAT
Bu politika, suç gelirlerinin aklanmasının ve terörizmin finansmanının önlenmesine ilişkin mevcut Türk ve uluslararası AML/CFT mevzuatı esas alınarak hazırlanmıştır.
5. TANIMLAR
1. Bakanlık: Hazine ve Maliye Bakanlığı'nı
2. Başkanlık: Hazine ve Maliye Bakanlığı Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı'nı
3. FATF: Financial Action Task Force (Mali Eylem Görev Gücü)1989 yılında G-7 ülkeleri tarafından, suç gelirlerinin aklanmasının ve terörün finansmanının önlenmesi konusunda ulusal hukuk sistemlerinin geliştirilmesi, mevzuatların uyumlaştırılması mali sistemin rolünün güçlendirilmesi ve üye ülkeler arasında sürekli iş birliği sağlanması amacıyla yönelik tedbirler alınması için OECD bünyesinde kurulan örgüt. Türkiye 1991 yılında üye olmuştur. Örgütün yayınladığı tavsiyeler, üye ülkeleri bağlayıcıdır.
4. Uyum Görevlisi: Suç Gelirlerinin Aklanması ve terörizmin finansmanının önlenmesi konusunda Şirket'in Kanuni Temsilcisi olan kişidir. Uyum Görevlisi Şirket tarafından yetkilendirilen ve AML/CFT'nin etkili bir şekilde uygulanmasını geliştirmek ve uygulamakla görevli olan kişidir. Uyum Görevlisi AML/CFT prosedürlerine yönelik herhangi bir ihlali bildirmekle yükümlüdür ve Şüpheli İşlem Bildirimleri'nin (ŞİB) toplanması ve dosyalanması sorumluluğundadır. Uyum Görevlisi, kara para aklamanın, terörist finansmanın ve diğer yasa dışı faaliyetlerin önlenmesine dahil olan yasal otoritelerle etkileşimde bulunma yetkisine sahiptir.
5. Kanun: 11.10.2006 tarihli ve 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun'u,
6. Kara Para Aklama: Mülkiyet, suç faaliyetinden elde edilen veya böyle bir mülkiyetin yerine kullanılan mülkiyetin dönüştürülmesi veya transferi, bu tür mülkiyetin suç faaliyetinden türediğini veya bu faaliyete katılımın bir sonucu olarak elde edildiğini bilerek, söz konusu mülkiyetin hukuka aykırı kökenini gizlemek veya kamuoyundan saklamak amacıyla veya böyle bir faaliyetin yasal sonuçlarından kaçınmak için o faaliyete karışmış herhangi bir kişiye yardım etmek amacıyla yapılır;
Suç faaliyetinden türediği veya bu faaliyete katılımın bir sonucu olarak elde edildiği bilinen mülkiyetin alınması, elde tutulması veya kullanılması, alındığı sırada bu mülkiyetin suç faaliyetinden türediğinin bilinmesi;
Suç faaliyetinden türediği veya bu faaliyete katılımın bir sonucu olarak elde edildiği bilinen mülkiyetin gerçek doğası, kaynağı, yeri, tasfiyesi, hareketi, hakları, veya sahipliği gizlemek veya kamuoyundan saklamak amacıyla kullanılması.
Ayrıca, kara para aklama aynı zamanda yukarıda bahsedilen herhangi bir faaliyete katılımı, işbirliği yapmayı, işlemeyi denemeyi ve bu tür faaliyetlerin işlenmesine yardım etmeyi, teşvik etmeyi, kolaylaştırmayı ve önermeyi de içerir."
7. Malvarlığı: Para, değeri para ile temsil edilebilen taşınır, taşınmaz, maddi veya gayri maddi her türlü mal ve haklar ile bunlar üzerindeki hakları tevsik eden her türlü yasal belge veya araçları,
8. MASAK: Mali Suçlar Araştırma Kurulu
9. Müşterini Tanı İlkesi: Suç gelirlerinin aklanması ve terörizmin finansmanının önlenmesi için finansal ve finansal olmayan kuruluşlar ile iş ve meslek sahipleri tarafından alınacak tedbirler arasında gösterilen; müşterilerle ilgili tam ve doğru bilgi edinilmesine dikkat edilmesi ve gerekli tüm tedbirlerin uygulanmasının benimsenmesi ilkesini,
10. Olağandışı Hareket: Müşteri veya yasal hak sahibinin sözleşmesi, ticari veya profesyonel konumu veya ekonomik durumu ile uyumlu olmayan veya mali, mesleki ya da kişisel nitelikler göz önünde bulundurulduğunda makul herhangi bir amaca yönelik olmayan işlem veya işlemleri,
11. Risk: Sunulan hizmetlerden suç gelirlerinin aklanması veya terörün finansmanı amacıyla yararlanılması ya da kanuni yükümlülüklere tam olarak uyulmaması nedeniyle şirketin ya da şirket çalışanlarının maruz kalabileceği mali ya da itibari zarar ihtimalini,
12. Riskli Ülkeler: Aklama ve terörün finansmanının önlenmesi konusunda yeterli düzenlemelere sahip olmayan, bu suçlarla mücadele konusunda iş birliği yapmayan veya yetkili uluslararası kuruluşlarca riskli kabul edilen ülkeleri,
13. Suç Geliri: Her türlü suçtan kaynaklanan malvarlığı değerini,
14. Suç Gelirlerinin Aklanması: Yasaların suç saydığı fiillerden elde edilen her türlü ekonomik menfaat ve değerin yasal yollardan elde edilmiş gibi gösterilmesi amacıyla söz konusu kazançların mali sisteme sokularak özellikle nakit şeklinden kurtarılmasına ve mali sistem içinde bir süreçten geçirilerek kimliğinin değiştirilmesi suretiyle meşruluk kazandırılmasına yönelik işlemleri,
15. Şirket: Whitebit Kripto Varlık Alım Satım Platformu Anonim Şirketi’ni
16. Şüpheli İşlem: Şirket veya üye iş yeri nezdinde veya bunlar aracılığıyla yapılan veya yapılmaya teşebbüs edilen işleme konu paranın; yasa dışı yollardan elde edildiğine veya yasa dışı amaçlarla kullanıldığına, terörist eylemler için ya da terör örgütleri, teröristler veya terörü finanse edenler tarafından kullanıldığına veya bunlarla ilgili ya da bağlantılı olduğuna dair herhangi bir bilgi, şüphe veya şüpheyi gerektirecek bir hususun bulunması halini,
17. Tebliğ: Mali Suçları Araştırma Kurulu Genel Tebliği 'ni,
18. Terörün Finansmanı: Tümüyle veya kısmen terör suçlarının işlenmesinde kullanılacağını bilerek veya isteyerek para veya değeri para ile temsil edilebilen her türlü mal, hak, alacak, gelir ve menfaat ile bunların birbirine dönüştürülmesinden hasıl olan menfaat ve değeri sağlama veya toplamayı,
19. Yönetmelik: 09.01.2008 tarihli ve 26751 sayılı Resmî Gazete 'de yayımlanan Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair Tedbirler Hakkında Yönetmeliği ifade eder.
6. UYGULAMA ESASLARI
Şirketin tüm faaliyetleri süreçlerinde her türlü yasal düzenleme ve ilgili mevzuata azami uyumun gösterilmesi esastır.
7. GENEL KURALLAR
Tüm Şirket çalışanları; müşteri ve işlemleri hakkındaki gerekli bilgi ve belgeleri yasalara uygun olarak temin etmek, güncel tutmak, istenildiğinde Uyum Görevlisi ile yasa uygulama ve inceleme birimlerine iletmek için her türlü ortamdaki bilgi ve belgeleri 5549 sayılı kanunda belirtildiği üzere 10 yıl süreyle saklamaya yönelik gerekli tedbirleri almak zorundadır. 04.05.2021 tarihinde MASAK tarafından yayımlanan "Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılar Rehberi" ve diğer düzenlemeler gereği şirketin yükümlülükleri aşağıdaki temel başlıklar altında verilmiştir.
- Müşterinin Tanınması-Kimlik Tespiti
- Şüpheli işlem bildirimi,
- Bilgi ve belge verme,
- Devamlı bilgi verme,
- Muhafaza ve ibraz
İşbu politika içerisinde yer alan hususlara dair ayrıca detaylı olarak prosedürler hazırlanmış olup; her bir konu özelinde söz konusu prosedürler uygulanmaktadır.
7.1. Müşterinin Tanınmasına İlişkin Esaslar
7.1.1. Müşteri Kabul Politikası
Şirket, Suç gelirlerinin aklanmasının ve terörün finansmanının önlenmesi kapsamında müşteri kabulü ile ilgili olarak aşağıda belirtilen ilkeleri benimsemiştir.
- a. Kimlik tespiti, iş ilişkisi tesisinden veya işlem yapılmadan önce tamamlanır.
- b. Müşterilerin kimliklerinin tespitine, doğrulanmasına ve adres teyidine yönelik gerekli tanıtıcı bilgileri işlemlerden önce eksiksiz olarak temin edilmesi esastır. Kimlik tespiti yapılamayan veya iş ilişkisinin amacı hakkında yeterli bilgi edinilemeyen durumlarda iş ilişkisi tesis edilmez ve talep edilen işlem gerçekleştirilmez.
- c. Sürekli iş ilişkisi tesisinde, iş ilişkisinin amacı ve mahiyeti hakkında bilgi alınır.
- d. Şirketin kara listesinde yer alan kişi ve kuruluşlar ile iş ilişkisine girilmez.
- e. Müşteri hesapları müşterinin gerçek adı-soyadına veya unvanına açılır. Başka bir isim, anonim bir ad veya rumuz kullanılarak hesap açılamaz.
- f. Bilgi vermekten çekinen veya yanıltıcı, teyit edilemez bilgiler veren kişiler müşteri olarak kabul edilemez. Müşteri işlemlerinde ve bilgilerinde açıklık sağlanmalıdır.
- g. Yüz yüze temas kurmadan posta, e-posta, internet, telefon, mobil uygulama vb. araçlarla müşteri olma talebinde bulunan kişilere hesap açılabilmesi için, öncelikle müşteri ya da müşterinin yasal temsilcisi ile yüz yüze görüşerek ya da uzaktan kimlik tespiti yapılmasına imkân veren kanallar vasıtası ile gerekli bilgi ve tanıtıcı belgelerin alınması esastır.
- h. Özellikle, çaba harcanmasına gerek kalmadan yüksek masraf ve komisyonlar ödemeye razı olan müşteriler hakkında alınan her bilginin, imkanlar ölçüsünde başka bir kaynaktan doğrulanmasına özen gösterilmeli, kişinin şirketi makul gerekçelerle tercih ettiğinden emin olunmalıdır.
- i. Müşteri tarafından açıkça yasal olarak yetkilendirildiği belgelendirilmedikçe ve hesap açma amacı ve gerekliliği açıklanmadıkça üçüncü kişilerin vekâletle bir veya birden fazla kişi adına hesap açma talepleri yerine getirilmez.
- j. Vekâletnamelerin mutlaka noter onayından geçmiş olması şartı aranır.
7.1.2. Müşteri Kimlik Tespiti
Kripto varlık işlemleri ile ilgili olarak,
- Sürekli iş ilişkisi tesisinde tutar gözetmeksizin,
- İşlem tutarı ya da birbiriyle bağlantılı birden fazla işlemin tutarı MASAK tarafından belirlenen limitin üzerinde olduğunda
- Şüpheli işlem bildirimini gerektiren durumlarda tutar gözetmeksizin,
- Daha önce elde edilen müşteri kimlik bilgilerinin yeterliliği ve doğruluğu konusunda şüphe olduğunda tutar gözetmeksizin, kimliğe ilişkin bilgileri almak ve bu bilgilerin doğruluğunu teyit etmek suretiyle müşterilerin ve müşteriler adına veya hesabına hareket edenlerin kimliğini tespit etmek zorunludur.
Kripto varlık işlemlerinde, nitelik ve tutarlarına göre kimlik doğrulamanın uygulanacağı müşteriler aşağıdaki gibidir:
- Gerçek Kişiler
- Ticaret siciline kayıtlı tüzel kişiler
- Başkası hesabına hareket edenler ve gerçek faydalanıcının tanınması
Kimlik doğrulama yükümlülüğü tüm yükümlüler için gerekli olup, gerçek ve tüzel kişiler arasında hangi belgeler üzerinden kimlik doğrulama yapılacağı hususunda farklılık bulunmaktadır. Yine tüzel kişilerin tiplerine göre kimlik doğrulamada alınacak tedbirler arasında birtakım farklılıklar bulunmaktadır.
7.1.3. Münhasıran Elektronik Ortamda Elektronik Hesap Üyeliği
Müşteri ile yüz yüze olmaksızın münhasıran elektronik ortamda elektronik bir hesap üyeliği vasıtasıyla işlem gerçekleştirmek söz konusu olduğunda;
- Gerçek kişi müşterinin elektronik ortamda alınan başvurusunda,
- kimliğe ilişkin bilgilerin (Adı, soyadı, doğum tarihi, uyruğu,
- Türk vatandaşları için T.C. kimlik numarası,
- yabancı uyruklular için yabancı kimlik numarası)
- İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü kimlik paylaşım sistemi veri tabanı kullanılarak sorgulanması yoluyla teyit edilmesi,
- Ticaret siciline kayıtlı tüzel kişi müşterinin elektronik ortamda alınan başvurusunda, tüzel kişiyi temsile yetkili kişinin kimliğe ilişkin bilgilerinin gerçek kişilerdeki usule göre teyit edilmesi, tüzel kişiye ilişkin bilgilerin ise (tüzel kişinin unvanı, ticaret > sicil numarası, vergi kimlik numarası, faaliyet konusu, açık adresi) Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Gelir İdaresi Başkanlığı veya bu bilgilere ilişkin merkezi kayıt tutan diğer kurumların veri tabanları üzerinden tescil belgeleri ve kayıtların sorgulanması suretiyle teyit edilmesi,
- Tüm tahsilat ve ödemelerin, kimlik bilgileri teyit edilerek üyeliği kabul edilmiş kişinin kimlik bilgileri ile uyumlu bir banka hesabı vasıtasıyla yapılması, koşuluyla müşterinin kimlik bilgilerinin Yönetmeliğin 6 ve 7'nci maddesindeki usul çerçevesinde teyidi gerekmektedir.
7.1.4. Müşteri Olarak Kabul Edilmeyecek Kişi ve Kurumlar
Görevliler kimlik tespiti yapamadıkları veya iş ilişkisinin amacı hakkında yeterli bilgi edinemedikleri durumlarda; iş ilişkisi tesis etmez ve kendilerinden talep edilen işlemi gerçekleştirmezler. Bu kapsamda isimsiz veya hayali isimlere hesap açamazlar, ürün tanımlayamazlar. Daha önce elde edilen kimlik bilgilerinin yeterliliği ve doğruluğu/hesap sahibinin/ortakların/temsilcilerin ve gerçek faydalanıcı olup olmadığı konularında şüphe duyulduğunda ve/veya talep edilen işlemlerin ekonomik amacı hakkında yeterli bilgi edinilemediğinde iş ilişkisi sona erdirilmelidir.
Bu kapsamda;
- Gerekli belge ve bilgileri vermekten kaçınan kişi ve kurumlar müşteri olarak kabul edilemez.
- Mali profiline ve faaliyetlerine uygun olmayan hesaba para yükleme ve kripto varlık alım satım işlemleri talep eden veya gerçek faydalanıcıyı gizlediğine dair bir kanaat uyandıran kişilere hesap açılamaz, kripto varlık alım satım işlemlerine yönelik ürünler tanımlanamaz.
- Nihai faydalanıcı, temsilci, vekilleri, ilişkinin tipi ve amacı tespit edilmiyorsa müşteri olarak kabul edilemez.
- Müşteri veya iş ilişkisine girilecek kişi ve kurumların maddi varlıklarının yasal kaynağına ilişkin bilgi verilememesi, bu konuda şüphe bulunması durumunda müşteri ilişkisine girilemez.
- Adres bilgisi sadece "PO BOX" olan kişi ve kurumlar müşteri olarak kabul edilemez. Adres bilgisi açık olmalıdır.
- Yabancı/yurtdışı tescil ülkeli hamiline hisseli kurumlar müşteri olarak kabul edilemez.
- Fiktif işlem amaçlı hesap açılması, kripto varlık alım satım ürünü tanımlanması ve müşteri işlemleri kabul edilemez.
- Ulusal ve Uluslararası yaptırımlar kapsamında ulusal ve uluslararası yasaklı listelerde yer alan kişi ve kurumların hesap açma ve/veya kripto varlık alım satım işlemi gerçekleştirme talepleri kabul edilmez.
- Haklarında malvarlığını dondurma kararı olan kişi ve kurumlar ile çalışılmaz.
- FATF üyesi olmayan ülkelerde yerleşik ve yatırım amaçlı sigorta ürünleri sunan finansal kuruluş̧ ve sigorta firmaları müşteri olarak kabul edilmez.
- FATF ve EU regülasyonlarına tabii olmayan ülkelerin hükümet ve devlet başkanları ile bağlantılı varlık yönetim firmaları ve onların adına hareket eden kurum ve firmalar müşteri olarak kabul edilemez.
- Ağır ambargolu yerleşik/adresli/tescil kişi ve kurumlar müşteri olarak kabul edilmez, bu bölge bağlantılı işlemlere ve ticarete aracılık edilemez.
- Vekaletle başkaları adına hesap açma taleplerinde vekalet ilişkisi yasal çerçevede açıklanamayan bir ilişkiden kaynaklandığına dair bir şüphe ve bilgi olması durumunda söz konusu talepler reddedilir.
- Tabela bankaları (Fiziki adresi bulunmayan ve normal bankacılık işlemleri için gerekli olan somut donanımlara ve şartlara sahip olmayan, sadece unvanı ile bilinen ve bankacılık hizmetleri sunduğu izlenimi veren genellikle offshore bölgelerde kayıtlı kuruluşlar) müşteri olarak kabul edilemez.
- 7258 Sayılı Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkındaki Kanun gereği Spor Toto Teşkilat Başkanlığı'nın izni olmadan web siteleri üzerinden, terminal veya benzeri makinalar vasıtası ile spor müsabakalarına müşterek bahis oynatan kişi ve kurumlara hesap açılmaz kripto varlık ürünleri tanımlanmaz. Bu kişilere yapılan kripto varlık transferlerine aracılık edilemez.
- Döviz bürolarının yeni müşteri edinimi yapılamaz.
- Vakıf/Dernek edinimi yapılamaz, istisnai durumlar Uyum Görevlisi tarafından değerlendirilir.
- Türk Ceza Kanunu'nda kumar oynanması için yer ve imkân sağlamak suç kabul edilmektedir. Bu bağlamda, içerisinde kumar oynanması için yer ve imkân sağlayan kişi ve kurumlara hesap açılamaz, kripto varlık alım satımına ilişkin ürün tanımlanamaz. Bu durumlarda, reddedilen müşteri hakkında ve işlemlerin şüpheli işlem bildirimi gerektirip gerektirmediğine dair şirketin kanuni temsilcisi olan Uyum Yöneticisi muhakkak bilgilendirilmelidir.
7.2. Dikkat Edilmesi Gereken Riskli Ülkeler
Riskli ülkeler; aklama ve terörün finansmanının önlenmesi konusunda yeterli düzenlemelere sahip olmayan, bu suçlarla mücadele konusunda yeterli düzeyde işbirliği yapmayan veya yetkili uluslararası kuruluşlarca riskli kabul edilen ülkelerden Bakanlıkça duyurulan ülkelerdir. Tanımda yer alan ülkelerin vatandaşları, şirketleri ve mali kuruluşları ile girilecek iş ilişkileri ve işlemleri sebebiyle ülke riski söz konusudur.
Aşağıdaki bölgeler her halükârda riskli kabul edilir.
- Avrupa Birliği (EU), BM tarafından yaptırım veya ambargo uygulanan ülkeler.
- Suç gelirleri ile mücadelede gerekli yasal düzenlemeleri yapmamış olan ülkeler.
- The Financial Action Task Force (FATF) tarafından üye ülkelere duyurulan İşbirliği Yapmayan Ülkeler Listesi'nde yer alan ülkeler. (http://www.fatf-gafi.org web sitesinden izlenebilir.) (Kuzey Kore, Myanmar ve İran gibi siyah listede yer alan ülkeler vatandaşlığı olan veya söz konusu ülkelerde ikameti olan gerçek kişiler ya da söz konusu ülkelerde kurulu tüzel kişiler platformda Kullanıcı olamazlar.
- Güvenli kaynaklarca teröre kaynak sağladığı belirtilen ülkeler.
- Offshore ve serbest bölgeler, vergi cenneti olan ya da dünya genelinde vergi cenneti olarak bilinen ülkeler (Anguilla, Andora, Antigua, Aruba, Bahamalar, Bahreyn, Barbados, Belize, İngiliz Virjin Adaları, Cook Adaları, Dominika, Gibraltar, Granada, Guernsey/Sark/Alderney, Isle of Man, Jersey, Liberya, Liechtenstein, Maldivler, Marşal Adaları, Monako, Montserrat, Nauru, Hollanda Antilleri, Niue, Panama, St. Kitts and Nevis, St. Lucia, St. Vincent, Seyşeller, Tonga, Turks and Caicos Adaları, Amerikan Virjin Adaları, Vanuatu and Batı Samoa).
- Amerika Birleşik Devletleri, Kanada ve Birleşik Krallık vatandaşlığı olan veya söz konusu ülkelerde ikameti olan gerçek kişiler ya da söz konusu ülkelerde kurulu tüzel kişiler de platformda Kullanıcı olamazlar.
7.3. Risk Yönetim Politikası
Şirket, yeni ve gelişen teknolojilerin getirdiği imkânların aklama ve terörün finansmanı amacıyla kullanılması riskine karşı özel dikkat göstermek ve bunu önlemeye yönelik uygun tedbirleri almak zorundadır. Şirket yüz yüze olmayan işlemler yapılmasını mümkün kılan sistemleri kullanarak gerçekleştirilen hesaba para yatırma, hesaptan para çekme ve kripto varlık transferi gibi işlemlere özel dikkat göstermek, müşterinin mali profiline ve faaliyetlerine uygun olmayan veya faaliyetleriyle ilgisi bulunmayan işlemleri yakından izlemek, tutar ve işlem sayısı limiti belirlemek de dâhil uygun ve etkili tedbirleri almak zorundadır.
Risk yönetimi politikası asgari düzeyde; Tedbirler Yönetmeliğinin "Müşterinin Tanınmasına İlişkin Esaslar" başlıklı bölümünde yer alan tedbirlere ilişkin kurum içi önlem ve işleyiş kurallarını kapsar. Risk yönetimine ilişkin faaliyetler asgari düzeyde;
- Müşteri riski, hizmet riski ve ülke riskini esas alan risk tanımlama, derecelendirme, sınıflandırma ve değerlendirme yöntemlerinin geliştirilmesini,
- Hizmetlerin, işlemlerin ve müşterilerin risklere göre derecelendirilmesi ve sınıflandırılmasını,
- Riskli müşteri, işlem veya hizmetlerin izlenmesinin ve kontrol edilmesinin sağlanması, ilgili birimleri uyaracak şekilde rapor edilmesi, işlemin üst makamın onayı ile gerçekleştirilmesi ve gerektiğinde denetlenmesi için uygun işleyiş ve kontrol kurallarının geliştirilmesini,
- Risk tanımlama ve değerlendirme yöntemlerinin, risk derecelendirmesi ve sınıflandırma yöntemlerinin, örnek olaylar ya da gerçekleşen işlemler üzerinden geriye dönük olarak tutarlılıklarının ve etkinliklerinin sorgulanması, varılan sonuçlara ve gelişen koşullara göre yeniden değerlendirilmesi ve güncellenmesini,
- Risk kapsamına giren konulara ilişkin ulusal mevzuat ve uluslararası kuruluşlarca getirilen tavsiye, ilke, standart ve rehberlerin takip edilerek gerekli geliştirme çalışmalarının yapılmasını kapsar.
Yüksek derecede riskli gruplara yönelik ilave tedbirler; Yükümlüler, risk derecelendirmesi neticesinde yüksek riskli olarak belirledikleri gruplara yönelik olarak üstlenilecek riskin azaltılmasını teminen, asgari olarak aşağıda sayılan ilave tedbirleri almak zorundadır;
- Müşteri hakkında ilave bilgi edinmek ve müşteri ile gerçek faydalanıcının kimlik bilgilerini daha sık güncellemek,
- İş ilişkisinin mahiyeti hakkında ilave bilgi edinmek,
- İşleme konu malvarlığının ve müşteriye ait fonların kaynağı hakkında mümkün olduğu ölçüde bilgi edinmek,
- İşlemin amacı hakkında bilgi edinmek,
- İş ilişkisine girilmesini, mevcut iş ilişkisinin sürdürülmesini ya da işlemin gerçekleştirilmesini üst seviyedeki görevlinin onayına bağlamak,
- Uygulanan kontrollerin sayı ve sıklığını arttırmak ve ilave kontrol gerektiren işlem türlerini belirlemek suretiyle iş ilişkisini sıkı gözetim altında tutmak, gibi müşterinin tanınması kapsamında ilave bilgi ve belge temin etmek, sunulan bilgilerin teyidi ve tevsiki konusunda ilave önlemler alınır.
7.4. İzleme ve Kontrol Yükümlülüğü
Şirket, müşterilerin gerçekleştirdikleri işlemlerin niteliğini gözeterek izleme ve kontrol faaliyetlerini yürütür.
İzleme ve kontrolün amacı; şirketin risklerden korunması ve faaliyetlerinin Kanun ve Kanun uyarınca çıkarılan yönetmelik ve tebliğlerle, kurum politika ve prosedürlerine uygun olarak yürütülüp yürütülmediğinin sürekli olarak izlenmesi ve kontrol edilmesidir.
Bu kapsamda, anılan mevzuat çerçevesinde şirkette yapılması gereken izleme ve kontrol faaliyetleri;
- a) Yüksek risk grubundaki müşteri ve işlemlerin izlenmesi ve kontrolü,
- b) Riskli ülkelerle gerçekleştirilen işlemlerin izlenmesi ve kontrolü,
- c) Karmaşık ve olağandışı işlemlerin izlenmesi ve kontrolü,
- d) Şirketin risk politikasına göre belirleyeceği bir tutarın üzerindeki işlemlerin müşteri profili ile uyumlu olup olmadığının örnekleme yöntemi ile kontrolü,
- e) Birlikte ele alındıklarında, kimlik tespiti yapılmasını gerektiren tutarı aşan bağlantılı işlemlerin örnekleme yöntemi ile izlenmesi ve kontrolü,
- f) Müşteriler hakkında elektronik ortamda yahut yazılı olarak muhafaza edilmesi gereken bilgi ve belgelerin örnekleme yoluyla kontrolü ve eksikliklerin tamamlatılması ve bunların güncellenmesi,
- g) Müşteri tarafından yürütülen işlemin; müşterinin, işine, risk profiline ve fon kaynaklarına dair bilgiler ile uyumlu olup olmadığının iş ilişkisi süresince devamlı olarak izlenmesi,
- h) Yüz yüze olmayan işlemler yapılmasını mümkün kılan sistemler kullanılarak gerçekleştirilen işlemlerin kontrolü,
- i) Yeni sunulan ürünler ve teknolojik gelişmeler nedeniyle suistimale açık hale gelebilecek hizmetlerin risk odaklı kontrolü faaliyetlerini kapsar.
İzleme ve kontrol faaliyetleri kapsamında yapılacak işlevler aşağıdaki gibidir:
- Yüksek risk grubundaki müşteri ve işlemlerin izlenmesi ve kontrolü
- Riskli ülkelerle gerçekleştirilen işlemlerin izlenmesi ve kontrolü,
- Karmaşık ve olağan dışı işlemlerin izlenmesi ve kontrolü,
- Belirlenen tutarın üzerindeki işlemlerin, müşteri profili ile uyumlu olup olmadığının örnekleme yöntemi ile kontrolü sağlanır.
- Kimlik tespiti yapılması gereken işlemlerin izlenmesi ve kontrolü,
- Yüz yüze olmayan işlemler yapılmasını mümkün kılan sistemler kullanılarak gerçekleştirilen işlemlerin kontrolü,
- Yeni ürünler ve teknolojik gelişmeler nedeniyle suiistimale açık hale gelebilecek hizmetlerin risk odaklı kontrolü,
- Elektronik ortamda yahut yazılı olarak muhafaza edilmesi gereken bilgi ve belgelerin sistemde ve arşivlerde kontrolü,
- Faaliyet ve işlemlerin şirket bünyesinde tesis edilmiş onay ve yetki mekanizmasına ve tanımlanmış görev tanımına uyumun kontrol edilmesi.
- Tüm şirket yükümlülerinin şüpheli gördüğü işlemleri Uyum Görevlisi' ne kadar aralıkta raporlama yaptığının kontrol edilmesi.
- Uzun süredir hareket görmeyen ancak bir seferde yüklü montanda işlem gören hesapların kontrol edilmesi.
Bu bağlamda; risk yönetimi, kontrol ve izleme faaliyetlerinin kapsam ve detaylarının güncellenmesi ile müşteri profili, ürün, hizmet, mevzuat ve sektörün yapısında yaşanacak gelişmelere uyum sağlanması amaçlanmaktadır.
7.5. Eğitim Politikası
Suç gelirlerinin aklanması ve terörizmin finansmanı ile mücadele mevzuatı kapsamında Uyum Görevlisi gözetim ve koordinasyonunda yıllık periyodlarda eğitim programları düzenlenir. Ayrıca, yasal mevzuatta meydana gelen değişiklikler Uyum Görevlisi tarafından şirket genelinde duyurulur.
Eğitim politikasının amacı, Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun ve söz konusu Kanun uyarınca çıkarılan yönetmelik ve tebliğlerle getirilen yükümlülüklere uyumun sağlanması ve Şirket kapsamında kara para aklanmasına ilişkin politikaya uyumun sağlanması için personelin şirket politikası ve prosedürleri ile risk temelli yaklaşım konularında sorumluluk bilincinin artırılarak bir şirket kültürü oluşturulması ve personelin bilgilerinin güncellenmesidir.
Eğitim faaliyetleri, yılda en az bir kez olacak şekilde düzenlenir. Gerekli görülmesi halinde ara dönem eğitimleri de planlanabilir. Eğitim konuları asgari düzeyde;
(a) Suç gelirlerinin aklanması ve terörün finansmanı kavramları,
(b) Suç gelirlerinin aklanmasının aşamaları, yöntemleri ve bu konuda örnek olay çalışmaları,
(c) Suç gelirlerinin aklanmasının ve terörün finansmanının önlenmesi ile ilgili mevzuat,
(d) Risk alanları,
(e) Şirket politikası ve prosedürleri,
(f) Kanun ve ilgili mevzuat çerçevesinde;
- Müşterinin tanınmasına ilişkin esaslar,
- Şüpheli işlem bildirimine ilişkin esaslar,
- Bilgi ve belge verme yükümlülüğü,
- Muhafaza ve ibraz yükümlülüğü,
- Yükümlülüklere uyulmaması halinde uygulanacak müeyyideler,
- Aklama ve terörün finansmanı ile mücadele alanında uluslararası düzenlemeleri, konularını kapsayacaktır.
7.6. Şüpheli İşlem Bildirim Sürecine İlişkin Esaslar
Şüpheli işlem Şirket veya hesap kullanıcısı aracılığıyla yapılan veya yapılmaya teşebbüs edilen işleme konu malvarlığının; yasa dışı yollardan elde edildiğine veya yasa dışı amaçlarla kullanıldığına dair herhangi bir bilgi, şüphe veya şüpheyi gerektirecek bir hususun bulunması halidir.
Şüpheli İşlemlerin Tespit Edilmesi başlığı altında belirtilen senaryolara uygun işlemlerin sistemsel olarak filtrelenerek takip edilmesine olanak sağlayacak kontrol mekanizmaları tesis edilir.
Şirket'in kripto varlık hizmet sağlayıcı olarak sunduğu hizmetler kapsamında gerçekleştirilen işlemler için önceden tanımlanmış senaryolara takılan işlemler filtrelenir ve incelemeye alınır. MASAK şüpheli işlem tiplerini belirlemeye yetkilidir. Her durumda Mali Suçları Araştırma Kurulu'na (MASAK) şüpheli işlem bildirimi yapılıp yapılmayacağına ilişkin nihai karar Uyum Görevlisi yetkisindedir. 13 Sıra No.lu MASAK Genel Tebliği'nde genel mahiyette şüpheli işlem tiplerine yer verilmiştir. Şirket tarafından herhangi bir şüpheli işlem ile karşılaşıldığında Uyum Görevlisinin yapacağı inceleme ve araştırma neticesinde MASAK'a şüpheli işlem bildirimi yapılması hususu en kısa sürede karara bağlanır ve şüpheli işlem bildirimi yapılması gerektiğine dair karar verilmesi takdirde gerekli usuller çerçevesinde MASAK'a şüpheli işlem bildirimi gerçekleştirilir.
8. KAYITLARIN SAKLANMASI
Yürürlükte olan 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi hakkındaki Kanun ve uygulamasına yönelik yayımlanan Yönetmelik ve Tebliğ hükümleri uyarınca; Şirket anılan Kanunla getirilen yükümlülüklere ve işlemlerine ilişkin her türlü ortamdaki; belgeleri düzenleme tarihinden, defter ve kayıtları son kayıt tarihinden, kimlik tespitine ilişkin belgeleri ise son işlem tarihinden itibaren 10 (on) yıl süreyle muhafaza edilmesini sağlar ve istenmesi halinde yetkililere ibraz eder. Şüpheli işlem bildirimleri ve bildirimin ekleri muhafaza ve ibraz yükümlülüğü kapsamındadır.
9. EĞİTİM VE FARKINDALIK
Şirket, tüm çalışanlarının KYC/KYB uygulamaları, MASAK yükümlülükleri ve uyum süreçleri hakkında yeterli bilgiye sahip olmasını sağlamakla yükümlüdür. Bu doğrultuda, tüm personele yılda en az bir kez kapsamlı eğitim verilir. Ayrıca yeni işe başlayan personel, görevine başlamadan önce ilgili prosedürlere dair oryantasyona tabi tutulur.
Şirket, suç gelirlerinin aklanması ve terörizmin finansmanının önlenmesi konusunda yıllık eğitim programı uygular. Program kapsamında MASAK uyum eğitimi, SPK mevzuat eğitimi ve şüpheli işlem takip, bildirim eğitimleri düzenlenir. Eğitim içerikleri, mevzuat değişiklikleri ve şüpheli işlem güncellemeleri doğrultusunda her dönem yenilenir.
Müşteri kabul birimi, risk değerlendirme ekibi, transfer kontrol birimi, uyum görevlileri ve iç denetim birimi çalışanlarına görev bazlı özel eğitimler verilir. Eğitimlerin etkinliği, test uygulamaları ile ölçülür. Eğitim kayıtları, katılımcı listeleri ve değerlendirme sonuçları düzenli olarak tutulur.
10. GÖZDEN GEÇİRME ve GÜNCELLEME
İşbu politika, gerektiğinde güncellenmek üzere yılda en az bir defa gözden geçirilir. Mevzuatta meydana gelebilecek değişiklikler, sektörel gelişmeler veya şirket işleyişinde ortaya çıkacak yeni ihtiyaçlar doğrultusunda, güncelleme yapılması halinde revize edilen versiyon yeniden yönetim kurulu onayına sunularak yürürlüğe alınır. Güncelleme önerileri Uyum Birimi tarafından değerlendirilir ve Hukuk Birimi görüşü alınarak üst yönetim onayına sunulur. Onaylanan güncellemeler için versiyon kontrolü yapılır ve değişiklik kayıtları tutulur. Güncel politika ve prosedürler ilgili personele duyurulur ve merkezi sistemde arşivlenir.